Od pola do stołu - jak ugryźć marnowanie jedzenia

a month ago

Marnowanie żywności jest jednym z największych wyzwań współczesnego świata, którego rozwiązanie wymaga zarówno zaangażowania każdego z nas, jak i kroków systemowych. Jako Too Good To Go działamy w obu tych obszarach, dlatego tym razem wzięliśmy pod lupę zapisy unijnej polityki, która ma ambitne cele ograniczenia marnowania do 2030 roku.

20 maja 2020 r., Komisja Europejska opublikowała strategię Farm to Fork (Od pola do stołu), której celem uczynienie systemu żywnościowego w Unii Europejskiej bardziej sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego środowisku. System żywnościowy musi stać się bardziej zrównoważony, aby osiągnąć nasze cele klimatyczne, być odpornym na potencjalne przyszłe kryzysy (typu COVID-19), ograniczyć wykorzystywanie zasobów naturalnych i utratę bioróżnorodności, a także wpływać korzystnie na zdrowie mieszkańców naszej planety. Farm to Fork jest też sercem tzw. Europejskiego Zielonego Ładu, czyli planu działania, który ma sprawić, że do 2050 r. UE stanie się neutralna klimatycznie.

Co znajduje się w tej strategii?

Do kluczowych postulatów w ramach strategii Farm to Fork należą m.in.:

  • Ograniczenie stosowania pestycydów o 50%

  • Ograniczenie strat składników pokarmowych o min. 50%

  • Ograniczenie stosowania nawozów o min. 20%

  • Ograniczenie antybiotyków na fermach o min. 50%

  • Przeznaczenie min. 25% gruntów rolnych na rolnictwo ekologiczne

  • Zrównoważone etykietowanie żywności

  • Rozważenie możliwości etykietowania dot. dobrostanu zwierząt

  • Etykiety dot. wartości odżywczej pojawią się na przodzie opakowań

  • Rozwój alternatywnych białek

  • Utworzenie profili żywnościowych

  • Ograniczenie marnotrawienia żywności

W ciągu najbliższych kilku lat Komisja Europejska zaproponuje konkretne rozporządzenia, które pomogą osiągnąć te cele do 2030 roku.

Od pola do stołu a marnowanie żywności

Jako Too Good To Go, szczególnie interesują nas wątki związane z ograniczeniem marnowania żywności, dlatego wzięliśmy pod lupę zapisy Farm to Fork, które dotyczą właśnie tego obszaru.

Komisja Europejska podkreśla, że marnowanie żywności jeszcze szczególnie ważnym problemem ze względu na to, że:

  • marnowanie żywności w UE odpowiada za przynajmniej 227 mln ton CO2e rocznie, czyli ok. 6% całkowitej emisji gazów cieplarnianych w UE (dane za 2012 rok)

  • szacuje się, że w UE marnuje się ok. 88 mln ton żywności rocznie (średnio 173 kg na mieszkańca UE), co odpowiada ok. 20% wyprodukowanej żywności

W związku z powyższym, Komisja Europejska stawia sobie za cel ograniczenie skali marnowania żywności wśród konsumentów i handlu o połowę do 2030 r., zgodnie z Celem Zrównoważonego Rozwoju nr 12.3. Do 2023 r. powstaną konkretne rozporządzenia, które pomogą zrealizować ten cel.

W jaki sposób Od pola do stołu pomoże ograniczyć marnowanie żywności?

Komisja Europejska proponuje 2 kluczowe kroki:

1- Ustalenie prawnie wiążących celów w zakresie ograniczenia marnotrawienia żywności w całej UE do 2023 r.

Odbędzie się to na podstawie najnowszych danych, na podstawie nowej, wspólnej metodologii, od wszystkich państw członkowskich, które Komisja Europejska otrzyma do 2022 r. Banki Żywności, wraz z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (KOWR) oraz Polskim Towarzystwem Technologów Żywności (PTTŻ) już wkrótce opublikują te dane na temat Polski (więcej info: LINK)

2- Zmiany przepisów dot. oznaczeń "należy spożyć do" i "najlepiej spożyć przed"

Niezrozumienie i niewłaściwe stosowanie tych oznaczeń prowadzi nawet do 10% marnotrawienia żywności w UE. Według raportu Banków Żywności z 2019 roku:

  • Polacy wskazują, że przeoczenie daty ważności jest drugą najważniejszą przyczyną marnowania żywności zaraz po zepsuciu produktu

  • 64% Polaków nie rozróżnia pojęcia "najlepiej spożyć przed" od "należy spożyć do"

"Należy spożyć do" i "najlepiej spożyć przed" to zaledwie parę słów na opakowaniu. Co tu zmieniać?

Pomysłów na zmiany jest sporo i pokusiliśmy się o zebranie ich w jednym miejscu 🤓 Są to m.in.:

  • Usunięcie oznakowania "najlepiej spożyć przed" z większej gamy produktów - obecnie można nie stosować tego oznaczenia w przypadku win, alkoholi powyżej 10%, octu, soli kuchennej, cukru i gum do żucia, ale idąc np. śladem regulacji francuskich, można poszerzyć tę gamę produktów o makaron, ryż, itp. Komisja Europejska już w 2014 r. rozważała wyłączenie z obowiązku oznakowania datą minimalnej trwałości następujące grupy produktów: trwałe suche kiełbasy, niektóre, twarde sery, suche makarony, utrwalane produkty (w słoikach), kuskus, semolina i podobne produkty, kawa, herbata, ryż, produkty instant w proszku (niskotłuszczowe), mieszanki przypraw, woda - gazowana/niegazowana i mąka.

  • Legalizacja sprzedaży produktów po dacie minimalnej trwałości

  • Zmiana formatu daty minimalnej trwałości z DD/MM/YYYY na MM/YYYY

  • Ujednolicenie oznaczeń należy spożyć do i najlepiej spożyć przed w stosunku do określonych rodzajów produktów. Przykładowo - obecnie prawie wszystkie jogurty w Polsce, Słowacji i Hiszpanii są oznaczone "należy spożyć do", podczas gdy w jogurty w Niemczech i Szwecji są oznaczone "najlepiej spożyć przed"

  • Przygotowanie technicznych wytycznych, w oparciu o które producenci będą wyznaczali terminy przydatności. W tym momencie nie ma takich regulacji, w związku z czym producenci mogą preferować krótsze terminy przydatności


Too Good To Go również ma pomysł na lepsze oznaczenia produktów!

Mowa konkretnie o naszej akcji "Best before, but also good after", w której zachęcamy do oceny organoleptycznej (poprzez ocenę wyglądu, zapachu, smaku) produktów zanim wyrzucimy je do kosza, ze względu na przekroczenie tej daty. W zdecydowanej większości produkty po dacie "najlepiej spożyć przed" są w dalszym ciągu w pełni zdatne do spożycia i nie ma potrzeby ich wyrzucać. Akcję przeprowadziliśmy już skutecznie w Danii, Szwajcarii, Niemczech i Francji, angażując w nią dziesiątki producentów żywności! 

Przed nami duże ale i ekscytujące zadanie zmiany nie tylko naszych codziennych nawyków, ale także przepisów, które w przyszłości pomogą nam walczyć z marnowaniem jedzenia!


Przygotował: Marcin Tischner, Too Good To Go

Karolina Woźniak
PR Manager